Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada romeo y julieta tubos puro benzeri tüple korunan bir kutu ile sivri uçlu tekli puro benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu o anda yazmak iyi olur, çünkü bellek kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu iki kez koklamak yanılmayı azaltır zira kalabalık yerlerde hafif notalar kolayca kaçırılır. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk denemede acele etmemek hem de ölçütleri önceden belirlemek en doğru yol sayılır. Kriter belli olunca her çubuk aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbiriyle destekler. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde ölçmek doğru olmaz ayrıca baştan davranıp hüküm vermek sık yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla yumuşak ama net başlar elbette bu düzen her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Romeo julieta no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü asıl tat genellikle bu kısımda saklıdır. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman yükselir ve notalar koyulaşır hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik kalır. Petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir nitekim bu yüzden yavaş gitmek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden sertçe tonlar öne çıkabilir nitekim ısınmış yaprak kendi karakterini ancak orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not vermek daha adil değerlendirme verir. Evrelerin sınırı çoğu zaman net değildir, o nedenle kabaca üçe bölmek işinizi görür. Değişimleri yakalamak için nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek ısıyı artırır hem de aromayı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha net kılar mutlaka aynı ışık ile sakin bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir kılar. 1 hafif aromayı, beş de damakta baskın duran yoğun notayı gösterir böylece odak dağılmaz ve yorum kalitesi artar. Petit julietas neye benzer gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda yer alır hem de ileride bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik aroma profili benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Notu yazmadan önce birkaç çekiş almak gerekir öte yandan ondalık puanlar yazmak fazladan bir karmaşa getirir. Skalayı her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle kullanılan değerdir, zira ılımlı aromalar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai durumlarda verilmelidir. Bu sayede not defteri anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın hızını ve aroma gücünü doğrudan değiştirir bu yüzden yanış çizgisinin eşit gitmesini de izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden keskin notalar erken öne çıkar nitekim ince çubuklarda ısı artışı belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales nasıl içilir gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz yanma hızı de aromayı hemen etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda duman daha serin gelir ama aromalar daha geç belirir ve bu hız tadın okunma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme düzensizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha okunur kılar ama gücünü düşürmez aksine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine eklemek unutulmamalı. Farklı çaplarda iki ürünü aynı günde tadarken ilk olarak inceyi ardından kalını içmek iyi olur. Böylece güçlü tat ince olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki ara zamanı yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki kanaldan algılanır: dildeki his ve burun boşluğunun duyduğu aroma hâlbuki ikisi birbirini tamamlar fakat aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek için ikisini ayrı yazmak gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz görünse de sonuçları epey değiştirir. Nefesi ağızdan bırakırken burundan yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir mesela hafif bir nefes kokuyu daha geniş açar. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını net gösterir ayrıca nezle halindeyken denenen tadımlar sağlam sayılmaz. Yirmi dakikalık ince puro benzeri ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha hızlı geçirir hızlı bir çekiş ise narin notaları örter. Güç damakta düşük ama burunda yüksek olabilir benzer biçimde ağır bir öğünden hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Acemi tadımcılar için ilk adımda burundan algılanan notalara odaklanmak daha kolaydır. Zamanla dil kısmı da ayrıntı vermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda aroma gücü olduğundan zayıf algılanır ayrıca öğün aralarında tadım yapacaksanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce oda sıcaklığında bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills aroma profili benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur çünkü yorgun bir ağız en güçlü aromayı dahi silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları gölgeler ayrıca çok soğuk içecekler dili duyarsızlaştırır hem de tat hissini azaltır. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha temiz anlaşılır o nedenle hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak kıyası bozmaz gerçekten yoğun şekerli içecekten sonra baharatlı tonlar olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Su ve kahve dışında sade çay da kullanılabilir; asıl mesele içeceğin şekersiz olmasıdır. Damak tazelendikten ardından birkaç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca başlanan değerlendirme sıklıkla hatalı kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk formatında yanış kısa olduğundan aroma değişimi daha az bir alanda yaşanır ayrıca başlangıç notu bu boylarda çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ile bitiş arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir böylece aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü ise sedir tonunu çabucak ortaya koyup biter çünkü değişim dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek çubuktan daha güvenilir sonuç verir bu sebeple sakin ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk notu belirler bu nedenle not almayı yanış sürerken değil hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek iyidir. Ölçü küçüldükçe tat ayrıntısı azalır, fakat yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını puro notlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bölüm kullanmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir tadım yoğunluk konusunda kesin bir yargı sunmaz demek ki her deneme önceki denemenin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile saat izlenimi değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden sonra gözle görülür fayda verir. Bu yüzden küçük bir not defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar her seferinde baştan öğrenilir. San cristobal 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao notası değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, çubuk ismi ile puan tabloya girilmelidir nitekim en eski kayıtlar ileride açıldığında ilginç sapmalar barındırır. Notlar arasında iki puandan çok fark varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Defterde öz ifadeler ayrıntılı anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre güçlü ahşap tonu şeklinde bir not yeterli sayılır. İleride okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, içimin ağızdaki dokusunu tarif eder; yoğunluk de tatların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme göstermek zorunda olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu ikisini ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve tonunu net verebilir örneğin ağır bir içim sönük bir aromayla birleşebilir. La cabaña benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir tonunu yüksek tutar kaldı ki ağır bir içim aromasız de kalabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk güçlü lezzet sunabilir tersi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki puan tutmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Aynı gövdeli iki çubuk içinde aroma farkı aramak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ile düzenli not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, yoğunluk algısını en az tütün kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme koşulları değiştirmemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda tütün hızlı yanar ve keskin tonlar öne geçer bu nedenle ortam koşullarını de kayda geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli havada de çekiş ağırlaşır hem de aroma silikleşir ısı de yaprağın yanma hızını etkileyen ayrı bir etkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu nemi hesaba katmak yararlıdır aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Tadımda magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım net görülür değerlendirme günü planlarken bu etkeni unutmayın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm de algıyı şaşırtır oysa asıl etken sıklıkla odadaki hava veya koku çıkar. Tadımı her seferinde aynı odada yapmak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir odada koku birikirse ikinci çubuğun aroması hatalı algılanabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle yeterlidir. Hava akımı çok güçlüyse kül yapısı şaşar.